Kartpostal-Ankara Kalesi üzerine…

 

20170605_200330

Kent görüntüleri içeren kartpostallar çoğunlukla temsil ettikleri mekanı en kısa yoldan anımsatacak kentsel öğeleri içerirken, kimi durumlarda bu öğeler kartpostalın yapılma amacına göre değişim de gösterir. Bu durum kartpostalla taşınan yerin de sembolize ettikleri ile ilişkilidir.

Ankara Kalesi’ni gösteren bu kartpostaldaki fotoğrafın hangi tarihte çekildiği bilinmemekle birlikte, Tanpınar’ın “Beş Şehir” denemelerindeki Ankara ile Manguel’in onun izinde deneyimlediği Ankara’nın zamansal olarak ortalarında olduğu söylenebilir.

Günümüzde, Ankara Kalesi şehrin genişlemesi ve yapılaşmanın yükselmesi ile birlikte Tanpınar’ın betimlediği biçimde şehrin ufkuna her yönden hakim bir görüntü sergilemez. Kaleyi kentten ayıran görsel unsurlar yalnızca dış surları ve en tepede yer alan iç kalenin burçlarıdır. Anadolu kentlerinde bulunan benzeri kalelerde olduğu gibi bu noktadaki tarihi yapıyı işaret etmek amacıyla -ya da kentin en yüksek olduğu düşünülen yer olması sebebiyle- bir bayrakla kendisini ayrıştırmaya çalışır.

Tanpınar için Ankara ve beraberinde kalenin kendisi, Orta Anadolu’nun tarih boyunca geçirdiği siyasal ve kültürel değişimlere şahitlik eden, ayrı bir kimliğe sahip yerlerdir. Onun döneminde bu kent bir yandan Milli Mücadele’nin sıkıntılarını devam ettiren, öte yandan her yerde gördüğü şantiyelerle geleceğe ümitle bakan, modernliği temsil eden bir şehirdi. Ancak kale ilerleyen zamanda bu yapılaşmalarla birlikte gitgide ufukta görünmez oluyordu. Bu kartpostal tahminen görünmezliğinin başlangıcını da simgeleyebilir. Artık eski görsellerde kenti içeren, tüm çevresine hakim hali, günümüzde yalnız turistlerin ve ziyaret amacıyla gidenlerin uğradığı, kentten kopuk bir hale dönüşmüştür. Ankara’yı temsil eden bundan böyle kaleden çok Başkent olmasının kendisine kazandırdığı meclis gibi yapılar, son dönem yüksek yapılar (Atakule) ve Cumhuriyet Türkiye’si için önemini kalenin önüne koyan Anıtkabir yapılarıdır.

Manguel de Ankara hakkındaki gözlemlerinin büyük bir kısmında kale yerine bu şehrin politik konumu ve atmosferinden bahsetmektedir. Bir diğer tespiti ise Ankara’nın kimliksizleşmesi, ya da bu kimliksizliğin onun bir karakteri haline geliyor oluşudur.

Ankara artık bu kartpostaldaki gibi kalesi ile anılmaktan çok, politika ile anılmaya başlanmıştır. Günümüzde bir yerle ya da olguyla ilgili görsel referansı ilk aradığımız yer olan arama motoru “Google” da bile Ankara aratıldığında kale Anıtkabir’in, Meclis’in, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın, Atakule’nin gölgesinde kalmış durumdadır.

 

*Tanpınar, Ahmet Hamdi (2016), Beş Şehir, Dergah Yayınları

*Manguel, Alberto (2016), Tanpınar’ın İzinde Beş Şehir, Yapı Kredi Yayınları

 

Sıla Burcu Başarır

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: