Bir “Çeviri” Olarak Eskiz

iannis xenakis

Görsel 1: Iannis Xenakis’in ses eskizleri.

Eskiz üzerine gerçekleştirilmiş edim ve söylemler, hem sanal olanın hem de gerçek olanın imgelenmesi bağlamındadır. Belardi’nin (2015, ss. 11-32) dediği gibi “el ile düşünmek”, herhangi bir zamanda doğabilen ve geçici / uçucu olanı kalıcılaştırmak, diğer bir ifadeyle anidenliği yönetmek, eskizin sanal olanı imgeleştirmesi adına onu vazgeçilmez kılan özellikleridir.

Siza (2015) ise, apaçık olanı imgelemek derken doğrudan bir anlatımı benimser ve eskizin gerçek olanın temsili olduğunu dile getirir. Görünenin algılanması ve sonrasında kağıtta yoğunlaşması, eskizin bir diğer unsurudur.

Bir yandan bilinçte birikmiş enerjinin eşzamanlı transkripsiyonu (Belardi, 2015, s. 46), öte yandan ise görünen gerçekliğin pratik bir temsili olarak gösterilen eskizin bütün bu tanımlamalarında ortak bir payda göze çarpmaktadır: eskizin aslında bir yerden başka bir yere yolculuk eden bir çeviri olması.

Screen+Shot+2014-01-27+at+11.35.37+AM

Görsel 2: El + beden ile düşünmek. Ya da bilinçte birikmiş enerjinin transkripsiyonu (Heather Hansen / Emptied Gestures: kinetik eskiz çalışması).

Düşüncenin arka planı ontolojiktir: bir şeyin eskizle temsil edilmesi için sanal ya da gerçekten var olması yeterlidir: öyle ki numenler ve fenomenler eskiz vasıtasıyla çevrilerek kendi içerisinde hiyerarşi ve sentez barındıran çizgiler, işaretler, sembollere dönüşür. Dilbilimde alegori ve diğer metaforlar ile eskiz arasında karşılaştırmalı bir bağlantı kurulabilir.

6a00d8341c5dea53ef0120a52120cf970c

Görsel 3: Aniden olanı kaydetmek [Michel Gondry – Michel’s Notes From the Throne (Limited Edition Toilet Paper)].

Tariflenen bu ilişkiler üzerine Belardi’nin sorusu tekrar akıllara geliyor: çağın bütün olanaklarına rağmen eskiz neden eskimiyor? Çünkü bir çeviri olan eskiz; en hızlı, en öz, en doğrudan ve en doyurucu hakimiyeti sunarak zamansızlığını kanıtlar. Düşünme ve algılama anı içerisinde simültane bir çeviri olarak kayıt yapan eskiz; gerek tamamlanmamış olmasıyla bu yolculukta bir ara durak, gerek yeniden üretime açık olmasıyla da bir çıkış ve varış noktasıdır. Yolculuklarda en pratik ve en ekonomik olan en çok tercih edilen araç değil midir?

Çağdaş Kaya


Referanslar:

  • Paolo Belardi, Mimarlar Neden Hala Çiziyor?, 2015, Janus Yayıncılık.
  • Alvaro Siza, Apaçıklığı İmgelemek, 2015, Janus Yayıncılık.
  • Edward Said, “Travelling Theory” (The Text, The World, The Critic içinde), 1983, Harvard University Press.
  • Paul Ricoeur, Çeviri Üzerine, 2008, Yapı Kredi Yayınları.

Görseller:

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: