Villa Savoye – Maison du Jardinier [Bahçıvan Evi] | Temsil İkilemi

Corbusier’nin fotoğraf konusundaki tutumu ve fotoğraf temsilini yapı bazında bir anlatıcı olarak görmesi, mesleki yaşamı boyunca devam etmiştir. Dergi ve kitaplara koyduğu yapı fotoğraflarını çevresinden arındırıp eksiltmesi, yapıyı ortaya çıkarıcı bir hamle olduğu kadar tasarımın asıl önemli kısmının süreç olduğunu düşündüğünü de gösterir, tasarımların son hallerini çeşitli şekillerde sökmüş/uyarlamış/yeniden çizmiştir. Fotoğrafın salt yapı anlatıcı olması noktasında Villa Savoye’un bahçıvan evi, Corbusier’nin kendini içinde bulduğu muhtemel bir ikilemi ve seçimi göz önüne seriyor.

Bu bahçıvan evi, sergide bahsedildiği gibi Villa Savoye’un ölçek göz önüne alınmadan tasarlanmış bir kopyası. Corbusier, beş temel ilkesinin dördünü bu evde somutlaştırmıştır fakat ölçeğinin küçük olması nedeniyle bu ilkeler işlev noktasında bazı sorular sordurtuyor. Serbest plan olmaya müsait olamayacak kadar küçük bir yaşam alanı, cepheyi açığa çıkaramayacak kadar duvarlara yakın kolonlar… Acaba Corbusier, kendi belirlediği bu temel ilkelerin tutsağı mı olmuş? Ölçeği ve konumu uymadığı halde bu ilkeleri bahçıvan evinde somutlaştırması, tasarım yaklaşımı ötesinde adeta bir mecburiyet içeriyor gibi. Programı arka plana iterek ilke göstergesi olarak temsili merkez edinmiş olabilir mi?

Cemal Emden’in fotoğraflarındaki fotoğraf sonrası düzenlemeler -perspektifi yok etmesi- aslında gayet küçük olan bu evi adeta Villa Savoye ağırlığında ve düzeyinde bir hale sokmuş, bir heybet vermiş; bu noktada izleyiciyi yanıltıyor. Fakat pespektifin olmadığı ve yapıyı vurgulayan bu fotoğraf tekniğini Corbusier’nin de kullandığını biliyoruz. O halde Corbusier de bahçıvan evini bu şekilde fotoğraflar ve sunardı diyebiliriz. İşte tam bu noktada Corbusier, sanıyorum ki bu yöntemin yanlış bilgi vereceğini düşünmüştür ve bahsettiğim ikilemi yaşamıştır: Fotoğrafı revize etmeyip çevresinin ve perspektifin izleyiciye onun gözüyle “algı karmaşası” yaşatmasını fakat bahçıvan evini, yapısal varoluşunu -hafiflik ve naiflik- bozmadan, olduğu gibi, yanlış bilgi vermeden aktarmayı mı seçmeli; yoksa perspektifi yok edip salt yapının temsilini sağlamalı fakat adeta Villa Savoye ölçeğine benzeyen, ağır ve heybetli bir bahçıvan evi mi göstermeli izleyiciye?

Literatürde bahçıvan evinin Corbusier tarafından çekilmiş bir fotoğrafının olmayışı -varsa da belli ki mecmualarda çok nadir kullanılmış- öyle yorumluyorum ki yaşadığı bu ikilemden çıkış yolu bulamadığının ve bunu yapıyı fotoğraflamayarak çözdüğünün göstergesidir. Bu şekilde hem fotoğraf konusundaki duruşunu bozmamış hem de tasarımının yapısal bazda yanlış bir algı yaratmasının önüne geçmiştir.

Uğur Sarışen

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: