Mekanı tatmak adına

Untitled-1

 

İki yazar da görme duyusundan hariç diğer duyulara daha fazla değinilmesi gerektiğini savunuyorlar. Lakin Zumthor sahada mimar Pallasmaa ise mimari kimliği yanı sıra kuramcı olarak biliniyor. Dolaysıyla her iki yazar duyuların mekan ve mimari için önemini kendi çapında açıklıyor. Modernizm’den kaçınma çabaları ve kullanıcının açısından tasarımlama ve inşa etme arzusunun yanı sıra, geleneksel mimarlık ve inşaat biçimlerine daha doğrusu mimari zanaat’a da büyük saygı duyarlar. Olabildiğince zanaatkar olmalı mimar, olabildiğince el çizimleri  ve el yapımı maketler kullanmalı mesela. Fakat bu zamanda bunun sadece istisnai durumlarda uygulanabileceği bilincindeler.

Bununla alakalı öyle bir soru çıkar ortaya: zaman ilerledikçe ve insanoğlu dijitalleştikçe iki yazara göre mekanda ki atmosfer / sosyo-mekansal ilişki de değerinden kaybeder mi?

Pallasmaa’ya göre diğer duyular dokunma duyusundan türemiştir. Dokunma duyusunun algısında bir sensör cihazı gibi çalışan yüzey ten olduğu için ve tenin mekan içinde asıl algı organı olduğu için sanırım kitabının adını Tenin Gözleri olarak nitelendirmiştir.

Zumthor’a göre aynı önem maddeye verilmiştir. Madde’yi de binanın özü olan yapılanmada kullanılan fiziksel madde olarak tanımlıyor. Kaplamayı kamuflaj olarak görüyor. Yanı sıra, akustik, ışık gibi maddenin binaya verebileceği özelliklere değiniyor. Zumthor atmosfer kavramından derinden etkilenmiştir ve bunu sanatsal gelişimi için kullanmıştır. Öyle ki çalışmasında örneğin Londra’daki Richmond Broad Street Station’ı kullanarak bu tür mekanlardan ne kadar etkilendiğini kanıtlamıştır.

Sonuç olarak iki yazar da duygusal bir yaklaşımla açıklıyorlar fikirlerini. Maddenin uygulanmasında görselliğe değil algıya değiniyorlar. Daha çok somut olan şeyler (kurallar) yerine atmosfer ve atmosferi oluşturan insana bağlantılı öğelerden bahsediyorlar.

Peki o halde görsellik soyut bir şey mi, değişken bir şey mi? Tamamen algıya mı bağlı? Yoksa yinede herkese göre aynı kriterler taşıyabilir mi?

Tülay Zıvalı

 

Juhani Pallasmaa, The Eyes of the Skin – Architecture and the Senses

Peter Zumthor, Atmospheres – Architectural Environments, Surrounding Objects

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: