Müze; bir tarih sahnesi, zamanın mekanı_2, Dilek

Müze; bir tarih sahnesi, zamanın mekanı_2, Dilek

 “Müze, arşiv, kütüphane gibi gerçek ve fiziksel kültürel ardiyeler olan mekanlarda, kültürel ve tarihsel üretimin fiziksel ürünleri barınır, saklanır, güvenceye alınır ve kaşelenir. Mekansal olarak statik olan bu malzeme, düşünsel olarak sonsuz yeniden işletime açıktır.” (Mennan) Müze sergilediği fiziksel objelerin dışında tarih, zaman, mekan gibi kavramları barındırması yönüyle farklılık oluşturmaktadır.

Müzelerde zaman kavramını ele alırsak kültür objelerinin yer aldığı müzelerde öncelikle kronolojik zaman akla gelmektedir. Çünkü bir süreç içinde değerlendirilen toplumsal ve kültürel olaylar birer nesnedirler. Bu yüzden tarihteki yerlerine göre bir sıralama gözlenir. Zaman okunda olaylar arasında sıralama yaparak yer gösterir. “Kronoloji, zaman okunun ileriye doğru akışının üzerinde olup bitenleri, birer tekil nokta olarak bize rapor eder. Buradaki tespit, nesnel bir özellik taşır; çünkü belgeseldir ve ortaya konulan belgeler, hangi olayın ne zaman gerçekleştiğini -nesnel olarak ifade eder.” (Ural)

Ancak kronoloji, tarihi olayların ele alınması için başvurmak zorunda olduğumuz bir araç olmasının yanı sıra olayları sıralamada tek noktalar olarak bize sunması ile zamanda sürekliliğini yanıltabilen yargılara neden olabilmektedir.  Ayrıca sebep- sonuç ilişkisini de zayıflatan yönü bulunmaktadır.  “kronolojik tarih yorum içinde tarihsizlik, süper-ego’lar, yokoluşlar, zaman içinde geri dönüşler ve daha birçok farklı zaman yorumları hep iç içe geçmiş durumdadır. Geçmiş ve gelecek, bizim için, şimdiki zaman diliminde “iç içe geçmiş zamanlar” olarak vardır. Belki de önemli olan zamanı paradoksal bir yapı olarak kurgulamamız ve sanat eserlerini, tarihi, bireyi, toplumu, fizik dünyayı böyle bir kurgu aracılığıyla kavrıyor oluşumuzdur.” (Ural)

 Image

sergilenen eserlerin tarihsel süreçte ve müzede konumlanması ile zaman okuması

Önemli arkeoloji koleksiyonuna sahip İstanbul Arkeoloji Müzesi de tarihi yarım adada konumlanması ve anıtsal tapınak mimarlığı öğelerinde cepheye sahip olması nedeniyle zamanın donma hissini yaşatmakta günlük hayattan farklı bir yerde bulunduğumuzu hatırlatmaktadır. Sergi salonlarında bulunan eserlerin kronolojik düzende yer alması da bahsedilen tarihsizlik ve iç içe geçmiş zamanda ilişkilendirilemeyen nesneler algılanmasına neden oluyor. Aslında her salonda en az bir tane bilgi panosu bulunmakta ya da birinci kattaki video izleme bölümleri bilgilendirme araçları yer almakta ancak; bu koleksiyonları anlatmak için biraz daha etkili bir çözüme ihtiyaç var sanırım. Belki de sergilenen-ziyaretçi ilişkisini güçlendirecek interaktif çözümlere, alternatif mekansal anlatılara yer verilmeli.

Image

Lagina Hekate Tapınağı Bilgi Panosu                            Image

1. Kat video izleme bölümü

“Sergiler baştan sona okunan kitaplar değildir. İnsanlar birçok yol arasından kendilerininkini seçip kendi adımlarıyla gezebilmelidir.” (Burdick) Bu durum İstanbul Arkeoloji Müzesi İçin de sıkıntılı bir konu gibi görünüyordu. Mesela zemin katta Sidon Kral Nekropolü ile başlayan geziyi mezar kültlerinin ve lahitlerin bulunduğu salonlardan ve Anadolu’da Antik Çağ sergisinden geçip aynı yoldan geri gelmek yoluyla tamamlamış olabiliyor ve üst kata ulaşabiliyorsunuz. Sergi geçişleri gerek kronolojik sırayı korumak gerekse güvenlik nedeniyle yapıldığını düşündüğüm düşey sirkülasyonda kısıtlamalar nedeniyle sorunlu.

Image

Zemin kat 3 numaralı salonda kapanan merdivenler

 Kaynakça:

  • Mennan, Z. “Kültürel Belleğin Gerçek ve Sanal Saklama Sistemleri”, Zaman-Mekan, YEM, 2008, s.224-231.
  • Tanyeli, U. (2011) Rüya, İnşa,İtiraz, Boyut Yayınları, s. 83-101
  • Ural, Ş. “İç İçe Geçmiş Zamanlar”, Zaman-Mekan, YEM, 2008, s.16-33
  • Artun, A.” İmkansız Müze”, Çev: Elçin Gen, Doxa, Temmuz 2008, s.60-72
  • Artun, A. “Müzecilikte Kamusallığın Kaynakları ve Özel Müzeler”, Geçmişten Geleceğe Türkiye’de Müzecilik I Sempozyum Bildiriler Kitabı, (Ankara: VEKAM, 2008, s. 97-103 )
  • Özsel, F. “Müzenin Sanallığı/Sanallığın Müzesi” Mimarist sayı:4, 2002 s. 90-96
  •  F. Özge Sade Mete, Türkiye’de Tasarlanmış Müze Yapıları, boyutpedia internet sitesi:http://www.boyutpedia.com/default~ID~1613~aID~64728~link~turkiye%E2%80%99de_tasarlanmis_muze_yapilari.html,.
  • http://www.istanbularkeoloji.gov.tr

Dilek Avsan

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: