Nasıl bir…? 2, Ecehan Fındık

Nasıl bir…? Nasıl daha iyi bir…?

 

Hayır, kusursuz müze isteyen kim? (+müze-kusur)/zaman= verim

Daha farklı nasıl olabilirdi’yi düşünmem için nasıl böyle olmuş’u düşünmek isterim. Nasıl böyle olduğunu bilmiyorum.  Ve ben oraya çok da fazla gitmiyorum. Hatta uzun zamandır ilk kez geçen cuma gittim.

İşte geçen cuma birkaç saatliğine müzeyi gezdik ve mimar gözüyle müzeyi inceledik. Müzenin nasıl daha iyi bir müze olabileceğini düşündük. Müzenin bunda bir suçu yok.

Tesadüf müdür ki, hem yön tayini olmayan (olmayan değil de zor olan diyelim) hem de tarih bilgisini bünyesinde çok kısa süre barındırabilen biri olarak, müzede kafam karıştı, buraya nereden gelmiştim, aşağıda ne vardı, şuradan mı çıkıyorduk dediğim gibi, bütün medeniyetler kafamda birbirinden kopuk kalmaya devam etti. Ama bu tamamen benim suçum değil.

 Evet, müze şöyle bir şey olsaydı benim için çok daha kolay olurdu:

Image

Böylece ziyaret sırasında ve sonrasında kafamda her şey daha net olabilirdi. Bulunduğum yer bana hem hangi coğrafyada olduğumu hem de hangi tarihte olduğumu söyleyebilirdi. Aynı tarihte varlığını sürdüren medeniyetleri kavramam daha kolay olurdu. Bir bölgenin tarihle birlikte nasıl değiştiğini daha rahat takip edebilirdim.

Kısa sürede daha çok şey anlardım. Müzeden daha çok verim alırdım.

Şimdi müzede daha çok vakit geçirmeliyim, kopuk bilgileri bir arada tutmaya uğraşmalıyım.  

Müzenin her yeri kullanıma açık olurdu; acaba merdivenden çıkınca ne var? demezdim. 

… nasıl daha iyi bir yer olurdu gibi bir soru birçok soru en çok sorduğumuz sorulardan. Nasıl daha iyi bir yer olabilir? Daha farklı ve pek çok yönden daha iyi elbette ki olabilir her şey. Ama her karşı karşıya geldiğimiz durumun -daha iyi nasıl olabilir- analizini yapmak istemiyorum, hele de bir soruna bağlı olmaksızın az kullandığım bir yerle ilgiliyse. Bir de önce nasıl’a cevap vermeliyim.

Nasıl: sınıflandırarak

Nasıl: kavramlarla

“Kavramlar sayesinde sınıflandırmalar yapabiliriz. Yeni yaşantılar da kavramlar sayesinde anlam kazanırlar.” [1]

Müze de eski yaşantıların anlam kazanması için yapılan sınıflandırmalardır.

Coğrafya, tarih, millet, ülke, bilim, sanat kavramlarına göre sınıflandırmalar.. Bu sınıflandırmaların dışına çıkan müzeler de var elbette.

Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi, Masumiyet Müzesi’nin Kemal’inin yaşadığı aşka ve günlük hayata dair biriktirdikleridir. Onun ve Füsun’un yaşadıklarının biyografisidir.

Arkeoloji Müzesi’nde iki ayrı sınıflandırma olarak Antik Yunan uygarlığı ve Anadolu uygarlıklarını görürüz. Antik Yunanlıların mezarlarında ölen kişinin kim olduğu, kaç yıl askerlik yaptığı, kaç yıl yaşadığı yazar. Küçük bir biyografidir bu. Ama günlük hayatını bilmeyiz. Tanrılar, krallar, askerlerin hiyerarşik, katı yapısını hissederiz.

Çağlar boyu Anadolu ve Troia bölümünde tek tek kişileri tanımayız. Topluluk olarak nasıl yaşadıklarına dair bilgiler alırız. Ne üretmişlerdir, nasıl geçinmişlerdir, nasıl süslenmişlerdir?

Onların biyografisi yoktur ama günlük hayatları vardır. Müzeyi gezerken onların hayatına dair daha farklı kavramlarımız olur.

 “Kavramlar olmasaydı her nesne ve her olay için farklı bir isim bulmak zorunda kalırdık. .. Daha önce oluşmuş kavramlara göre hareket eder, yeni nesne ya da olayı uygun kategoriye yerleştiririz. Böylece yeni yaşantılar sürpriz olmaktan çıkar; ne hakkında düşüneceğimizi bir ölçüde biliriz.” [2]

Sınıflandırarak düşünmek, zaman kazandırmasının yanı sıra, hem düşünme sınırlarımızı genişletir hem de sınırları bizzat kendi çizer. Bizi daha mı yaratıcı yapar, yoksa kalıplarla düşünmeye mi sevk eder? İkisini de yapar. Ama sınıflandırırken kullandığımız kavramları çoğaltmak da elimizde.

Günlük hayat müzeleri, “tarihi” müzelerin sınırlı sınıflandırmasını aşıp, hayatın zenginliğine kavramları çoğaltarak yaklaşabilir.

Hiç sınıflandırma yapmasaydık, her yaşantı yeni ama bilinmez olacaktı. Aynı sınıflandırmaları kullanmak, yaşantıların eski ama bilindik olmasına yarıyor. Sınıflandırmaları çoğaltmayı öneriyorum:

Image

 hiç ayırmamak ya da olabildiğince ayırmak

 

Füsun’un x müzesi

devri geçmiş teknolojik aletler müzesi

tarih boyu çanta ayakkabı uyumu müzesi

itü öğrencilerinin müze projeleri müzesi

akbil müzesi

yazılıp gönderilmemiş mektuplar müzesi

yemekhane menüleri müzesi

kitapların arka kapak yazıları müzesi

internette paylaşılan kedi fotoğrafları müzesi

 

 

 

[1], [2] Üge, Bayhan (2012), Psikoloji 1 ders notları

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: