dil-düsünce-anlam

‘deneyime kısa devre yaptırmak’  dil deneyimlenmesi

madde ve düşünce ayrı şeylerin olmasından bahsediliyor. bu ayrım mimari ile düşünce arasında da devam ediyor ya da görsel ve düşünce ile de.  dil deneyimlenemeyen bir şey  ya da mimari madde olarak düşüncesiz bir şey olarak ayrıştırılabilir mi.

görüntü konuşur.

bu bir pipo değildir.

 

rose is a rose is a rose is a rose.

heidegger alışılmadık olan anlamın bize yabancı kaldığından bahseder, fakat bu yabancı olan şeyin zaten özünde olduğundan bahseder. alışılmadık ile yabancı olan ‘anlam’ların ayrıştırılabilecek şeyler olmaması düşünülmüştür. anlam –anlamak – anlatmak — isimlendirmek : mevcut olanı erişmeye çağırmak .

çağrışım vazgeçilmez bir şeydir. bu belirsizlikte oluşabileceği düşünülmüştür, mevcut olan nedir, kim – ne çağırır. dil de deneyimlenen bir şey olur. madde de deneyimsiz şeylerden bahseder. ses – madde. ses dokunmak, sesle dokunmak, yazıyı görmek, s   e   s

“çağrışımlarla yürütülen sığ bir düşünce işleyişi içinde”,  düşünmekten ne ifade eder, ya da çağrışımdan?

topraklarımızdan gelen ne demektir. yabancı olan şey derken neden bahsedilmiştir. insanın içinde yaşattığı şeyler yabancı şeyler olabilir. rimbaud ‘ben bir başkasıdır’ demesi üzerinde düşünülecek bir şeydir. evrensellik önemli bir şeydir. başka bir insandan bahseder.  kültür ve toprak olarak bağlandığımız şeyler ne demektir, bu çok karmaşık şeyler söyler. bu karmaşık şeyin bir katmana ulaşmak olarak adlandırılması üzerine düşünülmüştür. bir türkü katmanına ulaşmak denmiştir yazıda. abidin dino’nun, fikret mualla’nın yabancı, eyüboğlu’ların ise kültürümüzden resim yaptığını söylemek de gerçekleşmiştir. bir dile özgü bir katman var mıdır. ayrıştırma, eşlememe, mesafe uyandırır. yıkılması bu çelişkiyi, ön arkayı, önce sonrayı, tanıdık yabancıyı yerleştirmesinin farkındalıkla yok edilip çağrışımı açan şey olarak düşünülmüştür. bir yere yerleştirmek, ulaşmak. çelişki ayrıştırmaz, bir arada eş tutar, ayrıştırılmaz hale getirir. varolana ters düşebilir. heidegger bir belirsizlikten bahseder gibi: mevcut olanı erişmeye çağrırız. nereye? katmansızlaşms, krema, katlanma düşünülmüştür.

uluslararası dil herkesin aynı şeyi anlayabileceği ortak bir dil olarak tanımlanıp tanımlı özel bir dil çıkabilir. evrensel karaktere sahip olmayabilir. burada bazı şeylerin hareketsiz kalması, hareketsizleştirilmesi gerçekleşebilir. harekete geçirdiği insan sınırlandırılmamalıdır, harekete geçirmenin gerçekleşmesi çelişkinin, farkındalığın yaratılması olur.

nietzche düşünce eşitsizleri eşitlemekten oluşur demiş.

yani bir çelişki yaratmak. karşılıksız, çevrimsiz bir şeylerin geçişmesi söz konusu düşünülmesi.  taşı taş diye isimlendirmek bir çelişkidir ve dili yaratmak bir çelişki yaratımıdır. ‘deneyime kısa devre yapmak’ sorular uyandırmıştır. fark.ındalık. – eksi. önemli bir gerilim ve akış çıkar.

afrika’da bir kabilede renklerin isimlendirilmeleri farklıdır: mavi ve kırmızıyı birbirlerinden ayırt edemezken, mavi ve mavi tonları ayırt edilir şeylerdir. mavi ve kırmızı birbirinin bir tonu olarak mı görülüyor o zaman. bir dilin içinde büyümek bir kenara itelenemeyecek bir şeydir,  bir içerik oluşuyor?

‘bedenle düşünmek’ ayrışamayacak bir durumdan bahseder. düşünce maddeden ayrı düşünülemez. mimarlık da böyle bir katmanlaşma içine yerleştirilmemelidir. mimari şey de düşüncelidir.

gregor samsa bir böcek olarak uyanıyor.             içerik ne oluyor. bir fark oluşuyor. içerik bilinmez bir şeylere gidiyor. nasıl bir deneyim burada oluşan. deney.im, fiziksel, dil birbirine giriyor. var olmayacak şeyler. buna bir kaçış denebilir mi.

dostoyevski, bu yazının yazarı hayal ürünüdür, diyor. kim kim ne oluyor.

rimbaud: ben bir başkasıdır

sokrates: kendini bil

evet: öyledir” anlamında doğrulama veya tasdik kelimesi

masa: table

açıklamak olmuyor. bilinmeyen açıkla birlikte karmaşık oluyor.  anlamak kabulleri bellemek olmuyor.

bir projeyi anlamak olabilir mi. ya da mimari anlatım dilleri hareketsizlik yaratabilir mi. deney harekete geçirmek demek. bir arazi maketinin mimari olması demek ne demektir. bir deney. im . hareketsiz bir ortam, farkındalıksızlık. maketteki izohipsler bir mühendis tarafından merdiven olarak görülür. bunun farkındalığı olmaksızın düşünce olamaz. insanı harekete geçirecek şeyler, düşünce 1:1 oluşur. harekete geçiren, kopyası çıkarılamayacak şeyler söyler. bir iz düşümdür. mimari inşa edilen şey:madde ile düşünce birbirinden ayrıştırılırması, diyagram, kolaj ve nasıl gerçekleşme hiyerarşik düzeninden çıkıyor olabilir. maket, çizim madde olarak düşüncelidir. maket, çizim, mimar, çevre… hepsi söyler. evrensel bir dil evrensellikten bahseder. başka bir deney.im olur. uydurma, kanıtsız olabilir. mikroskopta çalışıyormuş gibi. bu çelişkili ortam ne kadar artarsa, o kadar eşitlenirler ve ayrıştırılamaz hale gelir. ölçek bir detay hiyerarşisinden bahsetmez. var olamayacak, görünürde olmayan şey gerçekten kopuk değildir. bir farkındalık yaratır.  eisenman, mimarlık penceredir ya da pencere değildir gibi formul olamaz, der. ama sadece dialog mimarlıktaki ‘textual’ şeydir, der. bu ne demektir. bir ayrıştırma mı. rose is a rose is a rose is a rose, olur.

albert einstein, özel ve genel görelilik kuramı kitabının ön sözünde başka bir şey amaçladığını yazar.

… okurdan yana önemli bir dayanç ve istenç gücünü varsayar.(…) okuru konunun temelinde yatan güçlüklerden geri çektiğimi sanmıyorum. buna karşı, kuramın görgül fiziksel altyapısını amaçlı olarak bir ‘üvey-anne’ tavrı içinde ele aldım, öyle ki fizikle tanışık olmayan okur ağaçlar uğruna ormanı görmeyen gezgin gibi dolanıp durmasın. kitapçığın birçoklarına bir kaç saatlik esinlendirici düşünce getirebilmesi dileğiyle!, aralık 1916, a. einstein

 

görelilik kuramını anlayan 3. kişi bilmecesi sorular uyandırır.

üvey-anne tavrı bir yabancılıktan bahseder. bir başka farkındalık. esinlendirici düşünce ise bir anlamaktan uzak durur gibi.

hatta anlamak, anlatmak amaçlanmamıştır. harekete geçirmekten bahseder.

fakat  yine de bir alfabe ve bir şeyce diller vardır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: